ERCUEZapisz się na listę
Poradnik

Omdlenie i pozycja bezpieczna

Omdlenie to krótka utrata przytomności, po której człowiek zwykle szybko dochodzi do siebie. Gdy ktoś nie odzyskuje przytomności, ale oddycha prawidłowo, układasz go w pozycji bezpiecznej i dzwonisz na 112.

W skrócie

  1. Słabo Ci? Usiądź albo połóż się i napnij mięśnie nóg i rąk.
  2. Ktoś upadł: sprawdź, czy reaguje i czy oddycha prawidłowo.
  3. Nie oddycha prawidłowo: dzwoń na 112 i zacznij RKO.
  4. Oddycha, ale nie odzyskuje przytomności: pozycja bezpieczna i 112.
  5. Odzyskał przytomność: niech poleży i wstaje powoli.

Gdy robi się słabo

Przed omdleniem często pojawiają się mroczki przed oczami, zawroty głowy, nudności, pocenie się, bladość albo szum w uszach.

Jeśli to czujesz Ty albo ktoś obok, od razu usiądź lub połóż się, żeby nie upaść. Pomaga też napięcie mięśni: skrzyżuj nogi i mocno ściśnij uda, zaciśnij dłonie albo spleć palce i rozciągaj ręce na boki. Trzymaj tak, aż objawy miną.

Ktoś zemdlał

  1. 1

    Bezpieczeństwo i reakcja

    Upewnij się, że miejsce jest bezpieczne. Podejdź, potrząśnij delikatnie za ramiona i zapytaj głośno, czy wszystko w porządku.

  2. 2

    Sprawdź oddech

    Odchyl głowę do tyłu, unosząc brodę, i przez najwyżej 10 sekund sprawdź, czy osoba oddycha prawidłowo. Rzadkie westchnięcia albo chrapliwe łapanie powietrza to nie jest prawidłowy oddech. Wtedy dzwoń na 112 i zacznij RKO.

  3. 3

    Szybko dochodzi do siebie

    Jeśli osoba odzyskuje przytomność w ciągu kilkudziesięciu sekund, niech jeszcze poleży na plecach. Potem pomóż jej powoli usiąść, a dopiero później wstać. Nie podawaj jedzenia ani picia, dopóki nie jest w pełni przytomna.

  4. 4

    Nie odzyskuje przytomności

    Jeśli oddycha prawidłowo, ale się nie budzi, ułóż ją w pozycji bezpiecznej i dzwoń na 112. Zostań obok i sprawdzaj oddech, aż przyjedzie pomoc.

Pozycja bezpieczna krok po kroku

  1. 1

    Przygotuj

    Uklęknij obok osoby leżącej na plecach i wyprostuj jej nogi. Zdejmij jej okulary i wyjmij z kieszeni duże przedmioty.

  2. 2

    Bliższa ręka

    Rękę bliżej Ciebie ułóż pod kątem prostym do ciała, zgiętą w łokciu, dłonią do góry.

  3. 3

    Dalsza ręka

    Rękę dalej od Ciebie przełóż przez klatkę piersiową i przyłóż grzbiet dłoni do policzka osoby po Twojej stronie. Przytrzymaj ją tam.

  4. 4

    Dalsza noga

    Drugą ręką chwyć dalszą nogę tuż nad kolanem i podciągnij ją tak, żeby była zgięta, a stopa oparta o ziemię.

  5. 5

    Obróć

    Trzymając dłoń przy policzku, pociągnij za kolano i obróć osobę na bok, w swoją stronę. Ułóż górną nogę tak, żeby biodro i kolano były zgięte pod kątem prostym.

  6. 6

    Udrożnij i obserwuj

    Odchyl głowę lekko do tyłu, żeby drogi oddechowe były drożne, a w razie potrzeby popraw dłoń pod policzkiem. Regularnie sprawdzaj oddech. Jeśli przestanie oddychać prawidłowo, połóż ją na plecach i zacznij RKO.

Kiedy dzwonić na 112

  • Osoba nie odzyskuje przytomności albo jest splątana.
  • Omdlenie nastąpiło podczas wysiłku albo w pozycji leżącej.
  • Towarzyszy mu ból w klatce piersiowej, kołatanie serca albo duszność.
  • Przy upadku doszło do urazu, zwłaszcza głowy.
  • Pojawiły się drgawki, osoba jest w ciąży, choruje na serce albo na cukrzycę.
  • Masz jakiekolwiek wątpliwości.

Pytania

Czy unosić nogi osobie, która zemdlała?

Najważniejsze, żeby leżała płasko i miała drożne drogi oddechowe. Jeśli szybko odzyskuje przytomność, może chwilę poleżeć, a potem powoli usiąść. Nie podnoś jej gwałtownie do pionu.

Kiedy nie układać w pozycji bezpiecznej?

Gdy osoba nie oddycha prawidłowo, bo wtedy potrzebne jest RKO. Ostrożnie też przy podejrzeniu urazu kręgosłupa, np. po upadku z wysokości albo wypadku drogowym. Wtedy obracaj tylko, gdy trzeba udrożnić drogi oddechowe albo zostawić ją samą.

A jeśli to osoba z cukrzycą?

Gdy jest przytomna i może połykać, podaj coś słodkiego do picia albo tabletki z glukozą. Osobie nieprzytomnej nie podawaj nic do ust, tylko dzwoń na 112.

Na który bok układać?

W pierwszej pomocy nie ma to dużego znaczenia. Ważne, żeby pozycja była stabilna, głowa lekko odchylona, a usta skierowane w dół, żeby wydzieliny mogły wypływać.

Gdzie w tym ERCUE?

Przy zatrzymaniu krążenia stres robi swoje: gubi się tempo, liczenie i kolejność. ERCUE to kieszonkowa maska do wdechów ratowniczych z modułem głosowym, który podaje rytm uciśnięć i mówi, kiedy zrobić 2 wdechy. Pracujemy nad prototypem, wkrótce ruszy przedsprzedaż.

Zapisz się na listę oczekujących

Źródła: Wytyczne Europejskiej Rady Resuscytacji (ERC) 2025, w tym rozdział o pierwszej pomocy; Resuscitation Council UK, First aid guidelines 2025. Poradnik ma charakter informacyjny i nie zastępuje kursu pierwszej pomocy. Aktualizacja: 20 listopada 2026.