ERCUEZapisz się na listę
Poradnik

Zadławienie u dorosłego

Kęs jedzenia albo mały przedmiot blokuje drogi oddechowe. Osoba nagle nie może mówić, kaszleć ani oddychać. Masz kilka minut, żeby pomóc. Ten poradnik dotyczy dorosłych.

W skrócie

  1. Zapytaj: „Czy się dławisz?”.
  2. Jeśli kaszle, zachęcaj do kaszlu i nic więcej nie rób.
  3. Nie może kaszleć ani oddychać? Do 5 mocnych uderzeń między łopatki.
  4. Nie pomogło? Do 5 uciśnięć nadbrzusza.
  5. Dalej się dławi: dzwoń na 112 i powtarzaj 5 uderzeń i 5 uciśnięć.
  6. Traci przytomność: połóż na ziemi i zacznij RKO.

Krok po kroku

  1. 1

    Rozpoznaj zadławienie

    Zadławienie zaczyna się nagle, zwykle przy jedzeniu. Osoba łapie się za szyję, nie może mówić, kaszel jest słaby albo go nie ma, oddech świszczący lub żaden, twarz może sinieć. Zapytaj: „Czy się dławisz?”. Jeśli kiwa głową, działaj.

  2. 2

    Kaszel ma pierwszeństwo

    Jeśli osoba kaszle głośno i może oddychać, zachęcaj ją do kaszlu. To najskuteczniejszy sposób. Nie uderzaj jej wtedy w plecy, tylko bądź obok i obserwuj.

  3. 3

    Do 5 uderzeń w plecy

    Gdy kaszel słabnie albo go nie ma: stań z boku, lekko za osobą. Jedną ręką podtrzymaj jej klatkę piersiową i pochyl ją mocno do przodu. Nasadą drugiej dłoni uderz zdecydowanie między łopatki, do 5 razy. Po każdym uderzeniu sprawdź, czy ciało obce wypadło.

  4. 4

    Do 5 uciśnięć nadbrzusza

    Jeśli uderzenia nie pomogły: stań za osobą i obejmij ją rękami w pasie. Pochyl ją do przodu. Zaciśniętą pięść połóż między pępkiem a dolnym końcem mostka, drugą dłonią chwyć pięść. Pociągnij mocno do siebie i ku górze. Powtórz do 5 razy, sprawdzając efekt.

  5. 5

    Dzwoń na 112 i powtarzaj

    Jeśli nadal się dławi, dzwoń na 112 albo poproś kogoś, żeby zadzwonił. Powtarzaj na zmianę 5 uderzeń w plecy i 5 uciśnięć nadbrzusza, aż drogi oddechowe się udrożnią albo osoba straci przytomność.

  6. 6

    Utrata przytomności: RKO

    Gdy osoba traci przytomność, ostrożnie połóż ją na ziemi. Upewnij się, że ktoś zadzwonił na 112, i od razu zacznij resuscytację: 30 uciśnięć klatki piersiowej i 2 wdechy ratownicze. Uciskanie klatki może wypchnąć ciało obce.

Po wszystkim

Każda osoba, której robiono uciśnięcia nadbrzusza albo RKO, powinna zostać zbadana przez lekarza, nawet jeśli czuje się dobrze. Uciśnięcia mogą uszkodzić narządy wewnętrzne.

Jeśli po zadławieniu zostaje kaszel, ból przy przełykaniu albo uczucie, że coś utknęło, też trzeba to sprawdzić.

Czego nie robić

  • Nie wkładaj palców do ust na ślepo. Możesz wepchnąć ciało obce głębiej. Wyjmij je tylko wtedy, gdy wyraźnie je widzisz.
  • Nie podawaj wody ani jedzenia, żeby „przepchnąć” kęs.
  • Nie uderzaj w plecy osoby, która skutecznie kaszle.
  • Nie zostawiaj osoby samej, nawet gdy wydaje się, że już jest dobrze.

Pytania

Czym różni się zadławienie od zakrztuszenia?

Przy zakrztuszeniu osoba kaszle, mówi i oddycha. Wtedy wystarczy zachęcać do kaszlu. Przy zadławieniu nie może skutecznie kaszleć, mówić ani oddychać. Wtedy potrzebne są uderzenia w plecy i uciśnięcia nadbrzusza.

A jeśli to kobieta w ciąży albo osoba, której nie da się objąć?

Zamiast nadbrzusza uciska się dolną część mostka, stojąc za osobą. Uderzenia w plecy robi się tak samo.

Czy u dziecka robi się to tak samo?

Nie do końca. U niemowląt technika jest inna, a u dzieci używa się mniejszej siły. Jeśli nie znasz tych technik, dzwoń na 112, dyspozytor Cię poprowadzi.

Jak mocno uderzać i uciskać?

Zdecydowanie. Celem jest wypchnięcie ciała obcego, więc delikatne poklepywanie nie wystarczy. Liczy się każdy pojedynczy ruch, dlatego po każdym sprawdzaj, czy coś wypadło.

Gdzie w tym ERCUE?

Przy zatrzymaniu krążenia stres robi swoje: gubi się tempo, liczenie i kolejność. ERCUE to kieszonkowa maska do wdechów ratowniczych z modułem głosowym, który podaje rytm uciśnięć i mówi, kiedy zrobić 2 wdechy. Pracujemy nad prototypem, wkrótce ruszy przedsprzedaż.

Zapisz się na listę oczekujących

Źródła: Wytyczne Europejskiej Rady Resuscytacji (ERC) 2025, w tym rozdział o pierwszej pomocy; Resuscitation Council UK, First aid guidelines 2025. Poradnik ma charakter informacyjny i nie zastępuje kursu pierwszej pomocy. Aktualizacja: 20 listopada 2026.